کتابستان

هایکو‌های تجزیه‌طلبانه‌ی پیش‌مرگِ زخمی

http://zaaaz2.blogspot.com
و. م. آریو، ناشر: مایندموتور، اسفند 87.

آن زمان که وریا مظهر (و. م. آریو) در هلسینکی خودکشی کرد، من مخاطبی بودم که برای اولین بار اسم‌اش را می‌شنید. (خدا من را ببخشید.) و بعدها فهمیدم که این مرگ، درد دیگری بود بر پیکره‌ی ادبیاتِ نحیف و دور افتاده‌ی ایران، و ادبیاتِ نحیف‌تر مهاجرت. اما آریو را بعد از مرگ‌اش شناختم. بیش‌تر با نوشته‌ها و ترجمه‌هایش در «مایندموتور». دو مجموعه شعر و ترجمه‌ی شعرهای اورهان ولی کانیک، حاصل نوشته‌هایش در «مایندموتور» است. خودکشی‌اش خیلی‌ها را در بهت فرو برد و حالا می‌فهمم اگر من هم آن زمان آریو را می‌شناختم، حتماً مبهوت و متاسف می‌شدم. 

 

در میان شعرهای آریو، هایکوهایش را بیش‌تر می‌پسندم. گرچه نگاه‌اش به هایکو، با علاقه‌ی شخصی‌ام در این راه، یکسان نیست و ما هر کدام از منظری به این «طرز تلقی» (به گمانِ من هایکو نوعی طرز تلقی ست،) خیره شده‌ایم، اما با همه‌ی تفاوت‌های هایکوی آریو با شعری که خودم تجربه کرده‌ام، نوشتن‌هایش را بسیار می‌پسندم. نوع نگاه‌اش حاصلِ از هم‌گسیخته‌گی دنیای مدرن است. و هایکوی تجزیه‌طلبانه یعنی همین. کلمات پس از تولدشان، خود را مسلخ می‌برند و این‌ها همه در فرم و قالبِ هایکو اتفاق می‌افتد. می‌توانم بگویم که درکِ آریو از هایکو، هم‌چنان وفادار است به سنت هایکوسراییِ ژاپن، و این فقط جهان است که تغییر کرده و نه هایکو. البته بحث درباره‌ی هایکو بسیار است و من هم بی‌نهایت علاقه‌مندم، که تفاوت‌های دریافتِ شخصی‌ام در جهان‌بینیِ هایکو، و دریافت‌های آریو را شرح بدهم، که می‌گذارم برای زمان دیگر.
«هایکو‌های تجزیه‌طلبانه...» را از این‌جا دریافت کنید. فقط 24 قطعه است، که در خود 24 دنیا دارد. 24 دنیا برای یک عمر کافی ست.

+ نوشته‌ی تحریریه‌ی «مایندموتور» پس از بهتی که مرگ آریو با خود آورد.

   + بهنامترین ; ۱۱:۳۳ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٥/٢٥
comment نظرات ()