کتابستان

آیا باید ساد را بسوزانیم؟

سیمون دوبوار، مترجم: امین قضایی، ناشر: مایند موتور، فروردین 87.
معرفی مارکی دوساد آسان نیست. او را با اصطلاح «سادیسم» می‌شناسند و تفکرات‌اش را بر پایه‌ی این اصطلاح معرفی کرده‌اند. سیمون دوبوار درباره‌ی این نویسنده و عصیان‌گر قرن هجدهمی، نظر تفاوتی دارد. نگاه دوبوار به ساد، غافل‌گیر کننده و تازه است. «تازه» به‌خصوص برای ما، که عادت کرده بودیم و یاد گرفته بودیم که همواره ساد را از منظر فردی «هرزه» ببینیم. دوبوار عدم بررسی جای‌گاه ادبی ساد را نوعی جفا در حق این عصیان‌گر می‌داند. احتمالاً تعجب می‌کنید وقتی به شما بگویم که ساد از خون‌ریزی بیزار بود و در مخالفت با قانون اعدام از شغل دولتی‌اش انصراف داد. البته او مرد پُرتناقضی هم هست. در راه رسیدن به اعلی‌ترین لذتِ جنسی، رویه‌ی تجربه‌گرایانه‌ای پیش می‌گیرد. انواع لذات جنسی و روابط نامتعارف را در پی می‌گیرد و حتا در یادداشت‌هایش هرکدام را شرح می‌دهد. جامعه اما او را بر نمی‌تابد. و سال‌های طولانی به زندان‌اش می‌افکنند، و به‌نظرتان چنین افراط‌گری، در زندان میل شهوت‌گرایانه‌ی خود را با چه چیز پُر می‌کند؟ نوشتن! حدود سی نمایش‌نامه و خروارها داستان کوتاه و چند رمان، از نوشته‌های اویند که تقریباً همه در زندان به روی کاغذ می‌آیند.
این کتاب مرا شگفت‌زده کرد، و گزاف نیست اگر بگویم مسیر زنده‌گی‌ام پس از شناخت ساد دگرگون شده و دیگر آنی نیستم که تا پیش از شناخت این مرد بود. ساد یک ایده‌آل‌گرای دیوانه بود، و جامعه‌ی خودخواهِ ما در مقابل همه‌ی آن‌هایی که می‌خواهند دیوانه‌گی کنند چه می‌کند؟ حتماً قصد جان‌شان را می‌کند! همین‌طور که می‌خواستند سرِ ساد را به گیوتین بسپرند، گرچه در نهایت مقاطعی طولانی او را به زندان سپردند. اما دنیا بدون ایده‌آل‌گراها به ورطه‌ای خشک و عبوس تبدیل خواهد شد.

ناشر کتاب باز هم «مایند موتور» است و گرچه مترجم کارش را خوب انجام داده (شخصاً خیلی خیلی ازش ممنون‌ام،) اما ای کاش بر از استفاده‌ی غلطِ مکررِ «بر علیه» تاکید نمی‌ورزید و در جای‌گزینِ آن از «علیه» و یا «بر ضد» سود می‌برد. «آیا باید ساد را سوزاند؟» را از دست ندهید. برای دریافت آن به این‌جا سر بزنید.

   + بهنامترین ; ۱۱:۳٦ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٥/٢٥
comment نظرات ()